Διψήφια «βουτιά» στις τιμές πετρελαίου μετά το άνοιγμα των Στενών του Hormuz - ΙΕΑ: Μην χαίρεστε για πολύ...

(upd) Σημαντική υποχώρηση καταγράφουν την Παρασκευή 17/4 οι τιμές πετρελαίου, μετά την ανακοίνωση του Ιράν για πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της 10ήμερης εκεχειρίας στον Λίβανο.
Το Brent για παράδοση τον Ιούνιο υποχώρησε 9,1% στα 90,38 δολάρια ανά βαρέλι (νωρίτερα η πτώση ξεπέρασε το 11%), ενώ το αμερικανικό αργό WTI (για Μάιο) σημείωσε απώλειες 11,5%, στα 83,85 δολάρια.
Πρόκειται για τα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων πέντε εβδομάδων, σε μια εξέλιξη που αντανακλά την άμεση αντίδραση των αγορών στην προοπτική αποκατάστασης της ομαλής ροής πετρελαίου.
Για την εβδομάδα, Brent και WTI κατέγραψαν πτώση 5,1% και 13,2%, αντίστοιχα.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους παγκοσμίως, με περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου να διέρχεται από το συγκεκριμένο σημείο. Η παραμικρή ένδειξη διαταραχής προκαλεί έντονες αναταράξεις στις τιμές, κάτι που είχε αποτυπωθεί το προηγούμενο διάστημα με την εκτίναξη των τιμών λόγω γεωπολιτικών εντάσεων.

Ωστόσο, παρά τη σημαντική διόρθωση, οι τιμές παραμένουν αισθητά υψηλότερες σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αγορά εξακολουθεί να ενσωματώνει γεωπολιτικό ρίσκο.

Η «ψευδαίσθηση σταθερότητας» και οι προειδοποιήσεις για νέα κρίση

Πίσω από τη βραχυπρόθεσμη ανακούφιση, διαμορφώνεται ένα πιο σύνθετο και δυνητικά ανησυχητικό σκηνικό. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η τρέχουσα πτώση των τιμών ενδέχεται να αποτελεί μια προσωρινή αντίδραση και όχι ένδειξη ουσιαστικής εξομάλυνσης της αγοράς.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η εικόνα που παρουσιάζεται σήμερα επηρεάζεται από φορτία πετρελαίου που είχαν αποσταλεί πριν την κλιμάκωση της κρίσης και μόλις τώρα φτάνουν στους τελικούς προορισμούς τους. Αντίθετα, οι νέες αποστολές έχουν περιοριστεί σημαντικά, δημιουργώντας ένα «κενό προσφοράς» που δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στις τιμές.
Όταν αυτό το κενό γίνει ορατό, οι πιέσεις ενδέχεται να επανέλθουν απότομα, οδηγώντας σε νέα άνοδο των τιμών ενέργειας και ενδεχομένως σε ευρύτερες πληθωριστικές πιέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.
Επιπλέον, εκτιμάται ότι περίπου 13 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έχουν επηρεαστεί από τις διαταραχές στη διέλευση μέσω του Ορμούζ, στοιχείο που καταδεικνύει το μέγεθος της αβεβαιότητας που εξακολουθεί να υφίσταται.

Η προειδοποίηση του ΙΕΑ

Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου βρίσκεται μπροστά σε μια σιωπηλή αλλά βαθιά κρίση, με τον International Energy Agency να προειδοποιεί ότι η πλήρης ανάκαμψη δεν θα έρθει πριν περάσουν τουλάχιστον δύο χρόνια.
Ο επικεφαλής του Οργανισμού, Fatih Birol, ξεκαθαρίζει πως αυτό που βλέπουμε σήμερα δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική κατάσταση, αλλά μια προσωρινή «ψευδαίσθηση σταθερότητας» που σύντομα θα καταρρεύσει.
Οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να εμφανίζονται μειωμένες, όμως αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι τα φορτία που είχαν αποσταλεί πριν από την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη φτάσει στους τελικούς προορισμούς τους.
Από τον Μάρτιο και μετά, η εικόνα αλλάζει δραματικά: οι νέες αποστολές έχουν ουσιαστικά παγώσει, δημιουργώντας ένα κενό προσφοράς που δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στις αγορές. Όταν αυτό το «κενό» γίνει ορατό, οι επιπτώσεις θα είναι άμεσες και έντονες.
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις παίζει το Στενό του Hormuz, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Ένας παρατεταμένος αποκλεισμός του δεν αποτελεί απλώς περιφερειακό πρόβλημα, αλλά απειλή για την ίδια τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας. Ο Birol προειδοποιεί ότι η αγορά υποτιμά την ένταση και τη διάρκεια των συνεπειών, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε απότομη και ανεξέλεγκτη άνοδο των τιμών ενέργειας.
Στο μεταξύ, η απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων, ακόμη και αν φτάσει τα 400 εκατομμύρια βαρέλια από χώρες του OECD, δεν επαρκεί για να αλλάξει την εικόνα. Πρόκειται για ποσότητα που καλύπτει μόλις λίγες ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης, λειτουργώντας περισσότερο ως προσωρινό «μαξιλάρι» παρά ως ουσιαστική λύση.

Η ανάκαμψη της παραγωγής δεν θα είναι ομοιόμορφη. Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία διαθέτουν την υποδομή για ταχύτερη επαναφορά, σε αντίθεση με το Iraq όπου οι ζημιές και οι δομικές αδυναμίες θα καθυστερήσουν σημαντικά τη διαδικασία.
Την ίδια στιγμή, το Κατάρ έχει ήδη χάσει σημαντικό μέρος της παραγωγικής του ικανότητας σε υγροποιημένο φυσικό αέριο, με ορίζοντα αποκατάστασης που μπορεί να φτάσει έως και τα πέντε χρόνια.
Οι μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφονται στην Ασία, όπου οικονομίες όπως το Bangladesh και η Indonesia εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από τις ενεργειακές ροές της Μέσης Ανατολής. Η διακοπή των προμηθειών τις αναγκάζει να στραφούν σε εναλλακτικές πηγές, όπως το ρωσικό πετρέλαιο, επιταχύνοντας γεωπολιτικές και ενεργειακές ανακατατάξεις.

Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ, υπό τον υπουργό Οικονομικών Scott Bessent, επιχειρούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην πίεση προς τη Ρωσία και την ανάγκη να μη διαταραχθεί περαιτέρω η αγορά. Οι προσωρινές εξαιρέσεις και οι ευέλικτες πολιτικές δείχνουν ότι ακόμη και η Ουάσινγκτον αντιλαμβάνεται το μέγεθος του κινδύνου.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η αγορά πετρελαίου βρίσκεται σε μια μεταβατική φάση, όπου η πραγματική κρίση δεν έχει ακόμη εκδηλωθεί πλήρως. Όταν τα αποθέματα εξαντληθούν και οι ροές δεν αποκατασταθούν, η ισορροπία θα διαταραχθεί βίαια. Και τότε, η ενεργειακή κρίση δεν θα είναι απλώς ένα σενάριο, αλλά μια πραγματικότητα με παγκόσμιες συνέπειες.

www.bankingnews.gr